Portretten
Een portret moet herinneringen en emoties oproepen. Mijn motto is dan ook: Een portret moet niet op de afgebeelde persoon lijken, het moet de afgebeelde persoon zijn!
Dat is ook de toegevoegde waarde van een portret in vergelijking met een foto. Een foto, hoe mooi ook, blijft een ‘plat plaatje’ waarin de weergegeven persoon nooit zo ‘tot leven’ kan komen als in een sprekend portret.
Vaak is een heuglijk feit of een verdrietige gebeurtenis aanleiding om een portret te laten maken: een 25-jarig huwelijk, een overlijden… Men wil dan een blijvende herinnering aan de kinderen toen ze nog klein waren, aan oma toen ze nog leefde…
Vaak willen opdrachtgevers een portret ‘waar je tegen kunt praten’. Het gaat dan dikwijls om een portret van een overledene, dat bestemd is voor de weduwe of weduwnaar. Het maken van die portretten geeft enorm veel voldoening, omdat je mensen er echt gelukkig mee maakt. Zo vertelde een weduwe, die het portret van haar man op het nachtkastje heeft staan: ‘Elke morgen als ik wakker word kijkt en lacht hij naar me en praat ik tegen hem.’ Een andere oudere mevrouw, die haar dag grotendeels in de eetkeuken doorbrengt, heeft haar stoel en tafel zo neergezet, dat ze vanaf haar stoel altijd recht in het gezicht van haar man kijkt (dat dus als portret aan de wand hangt). Dagelijks praat ze tegen hem.
Zo’n resultaat bereik je alleen als het portret bijna letterlijk sprekend is, als men het gevoel heeft dat de geportretteerde als het ware aanwezig is. Dat kan bij een portret waarin het gezicht centraal staat, waarin de ogen je aankijken. Zonder poespas eromheen. Ik houd de achtergrond altijd rustig en neutraal en een drukgestreept overhemd maak ik effen. Alle aandacht naar het gezicht, geen storende of afleidende elementen. Zelfs kleuren kunnen afleiden. Naar mijn idee komt een portret dan ook het best tot 'leven' in zwart-wit, dus als potloodtekening. Dan komt de expressie van een gelaat, dan komen alle details van het gezicht het beste tot uitdrukking.